धनगढी । नेपाल प्रहरीका प्रदेश तथा काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालयहरूको भदौ महिनाको कार्यसम्पादन मूल्याङ्कनमा सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रहरी कार्यालयले सबैलाई पछि पार्दै पहिलो स्थान हासिल गरेको छ। प्रहरी प्रधान कार्यालयले सार्वजनिक गरेको ‘रिपोर्ट कार्ड’अनुसार सुदूरपश्चिमले कुल ३८६ पूर्णाङ्कमध्ये ३३९.९८ अंक प्राप्त गर्दै ८८.०८ प्रतिशत हासिल गरेको हो।
सुदूरपश्चिमको यो प्रदर्शनले प्रदेश प्रहरी कार्यालयहरूको कार्यसम्पादनमा क्षेत्रीय अन्तरसमेत देखाएको छ। मूल्याङ्कनमा दोस्रो स्थानमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालय र तेस्रोमा कोशी प्रदेश प्रहरी कार्यालय रहेका छन्। मधेस प्रदेश प्रहरी कार्यालय चौथो, काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालय पाँचौँ, गण्डकी प्रदेश प्रहरी कार्यालय छैटौँ र कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालय सातौँ स्थानमा छन्। बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय भने भदौ महिनाको मूल्याङ्कनमा सबैभन्दा पछाडि परेको छ।
प्रहरी प्रधान कार्यालयले सुरक्षा व्यवस्थापन, नागरिक सेवा प्रवाह, अपराध नियन्त्रण तथा अनुसन्धान, प्रहरी परिचालन, प्रशासनिक व्यवस्थापन र संगठनभित्रका विभिन्न कार्यसम्पादन सूचकलाई आधार बनाएर प्रदेश तथा काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालयको मासिक मूल्याङ्कन गर्दै आएको छ। त्यसैले यो मूल्याङ्कन केवल अंकको प्रतिस्पर्धा नभई सम्बन्धित कार्यालयले आफ्नो जिम्मेवारी कति प्रभावकारी ढंगले निर्वाह गरिरहेको छ भन्ने मापन गर्ने एउटा संस्थागत संयन्त्रका रूपमा हेरिन्छ।
सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रहरी कार्यालयले ८८.०८ प्रतिशत अंकसहित पहिलो स्थान प्राप्त गर्नुले सुरक्षा व्यवस्थापन र संगठनात्मक परिचालनका क्षेत्रमा गरिएको कामले अपेक्षाकृत राम्रो परिणाम दिएको संकेत गर्छ। प्रदेश प्रहरीको नेतृत्व हाल डीआईजी सानुराम भट्टराईले गरिरहेका छन्। नेतृत्वको कार्यशैली, मातहतका प्रहरी इकाइको परिचालन, अपराध नियन्त्रण तथा अनुसन्धानमा देखिएको सक्रियता र सेवा प्रवाहका विभिन्न पक्षले यस्तो मूल्याङ्कनमा प्रभाव पार्न सक्छन्।
तर, कुनै एक महिनाको मूल्याङ्कनमा पहिलो वा अन्तिम स्थान प्राप्त हुँदैमा सम्बन्धित प्रदेश प्रहरीको समग्र कार्यसम्पादनबारे अन्तिम निष्कर्ष निकाल्न भने मिल्दैन। मासिक मूल्याङ्कनमा सूचकअनुसारको उपलब्धि, कार्यक्षेत्रको प्रकृति, अपराधको अवस्था, जनशक्ति, भौगोलिक कठिनाइ र स्रोतसाधनको उपलब्धताले समेत प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले नियमित रूपमा प्राप्त हुने परिणामको प्रवृत्ति हेर्नु बढी महत्वपूर्ण हुन्छ।
विशेषगरी बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय सबैभन्दा पछाडि पर्नुले मूल्याङ्कनमा प्रयोग गरिएका सूचकमा अपेक्षित उपलब्धि हासिल हुन नसकेको देखाउँछ। तर यसको कारण के हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सम्बन्धित सूचकमा प्राप्त अंक र कार्यालयगत विवरण सार्वजनिक हुन आवश्यक हुन्छ।
प्रहरी प्रधान कार्यालयले प्रदेश प्रहरी कार्यालय तथा काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालयलाई कार्यसम्पादनका आधारमा ‘क’ श्रेणीमा राखेको छ। यसले सबै कार्यालयले निश्चित संस्थागत मापदण्ड पूरा गरिरहेको भए पनि एउटै श्रेणीभित्र कार्यसम्पादनको स्तरमा उल्लेख्य अन्तर रहेको देखाउँछ।
मासिक रिपोर्ट कार्डको मूल उद्देश्य अंकको प्रतिस्पर्धा मात्र नभई प्रहरी संगठनभित्र उत्तरदायित्व, प्रतिस्पर्धात्मक कार्यसंस्कृति र निरन्तर सुधारको वातावरण निर्माण गर्नु हो। त्यसैले सुदूरपश्चिमको पहिलो स्थानलाई निरन्तरतामा बदल्नु र पछाडि रहेका कार्यालयले कमजोरी पहिचान गरी सुधार गर्नु नै यस्तो मूल्याङ्कनको वास्तविक उपलब्धि हुनेछ।
